Lichtkoepel zonwering: plissé of duette horizontaal gespannen
Een lichtkoepel brengt daglicht in een overloop, badkamer of aanbouw, maar laat in de zomer ook veel warmte binnen. Zonwering voor een lichtkoepel moet plat hangen zonder door te zakken. Daarom kies je voor een plissé of honingraatgordijn dat horizontaal tussen spandraden is gespannen.
Waarom een lichtkoepel zo warm wordt
Een lichtkoepel ligt plat of bijna plat in het dak. In de zomer staat de zon hoog en schijnt ze er vrijwel recht op. Daardoor komt er per vierkante meter meer zonlicht en warmte binnen dan door een gewoon raam in de gevel. Warme lucht stijgt bovendien op en blijft hangen in de schacht van de koepel. Het gevolg: een overloop of zolder die op zomerdagen snel opwarmt, en fel licht recht naar beneden.
In de winter werkt het andersom: via de koepel verdwijnt warmte naar buiten. Goede zonwering voor een lichtkoepel helpt dus in beide seizoenen.
Zonwering voor een lichtkoepel: binnen of buiten?
Zonwering aan de buitenkant houdt de warmte het beste tegen, omdat de zon dan niet eens bij het glas komt. Voor veel lichtkoepels is buitenzonwering echter lastig te plaatsen of niet leverbaar. Binnenzonwering is daarom de gangbare oplossing. Die vangt het zonlicht op voordat het de ruimte in straalt; hoe lichter of reflecterender de buitenkant van de stof, hoe minder warmte er in de schacht blijft hangen. Kies je binnenzonwering, dan bepaalt vooral de stof hoeveel hitte je tegenhoudt.
| Optie | Hitte | Licht | Opmerking |
|---|---|---|---|
| Plissé horizontaal gespannen | Goed, vooral met reflecterende coating | Transparant tot verduisterend | Meest gekozen binnenoplossing |
| Duette / honingraat horizontaal | Zeer goed | Lichtdoorlatend tot verduisterend | Beste isolatie, ook in de winter |
| Buitenzonwering | Best | Afhankelijk van doek | Niet voor elke koepel leverbaar |
| Gewoon rolgordijn | Matig | Afhankelijk van stof | Zakt door zonder spansysteem; minder geschikt |
Plissé en duette horizontaal gespannen
Bij een horizontaal gespannen plissé lopen er spandraden van hoek tot hoek in de schacht van de koepel. De stof schuift langs die draden open en dicht. Omdat de draden de stof op spanning houden, zakt het plissé niet door, ook niet als het half open staat.
Een duette of honingraatgordijn werkt op dezelfde manier, maar heeft een dubbele stoflaag met luchtcellen. Die stilstaande lucht isoleert. Volgens Fraunhofer-onderzoek (rapport ESB-004/2011) beperkt een honingraatgordijn de warmteopname in de zomer met tot 78%. In de winter geeft het tot 46% minder warmteverlies via het raam. Werkelijke resultaten hangen af van glas, montage en woning; raamdecoratie vervangt geen isolerend glas.
Wil je het zo koel mogelijk houden, kies dan een lichte kleur aan de buitenzijde of een verduisterende stof met aluminium coating. Die kaatst zonlicht terug voordat het de ruimte opwarmt.
Lastig te meten, die koepel? Een lichtkoepel zit vaak hoog en heeft een schacht die niet overal even breed is. Doe de keuzehulp of lees eerst hoe je zelf goed inmeet.
Bediening: stang, elektrisch of solar
Een lichtkoepel zit meestal buiten handbereik. Er zijn drie gangbare manieren om de zonwering te bedienen:
- Bedieningsstang: een verlengstok waarmee je het plissé open- en dichtschuift. Eenvoudig en goedkoop.
- Elektrisch: een motor op een oplaadbare batterij (opladen een à twee keer per jaar) of op 230V. Je bedient met afstandsbediening, wandschakelaar, app of stem. Indicatieve meerprijs: €375–€750.
- Solar: bij sommige systemen laadt een klein zonnepaneel de batterij van de motor op, zodat je geen bedrading of oplaadmoment nodig hebt. Vraag per aanbieder na of dit voor jouw koepel leverbaar is.
Met een zon- of temperatuursensor kan elektrische zonwering automatisch sluiten op warme dagen, ook als je niet thuis bent. Meer over motoren en smart bediening lees je bij elektrische raamdecoratie. Een stang of motor heeft als bijkomend voordeel dat er geen koorden naar beneden hangen.
Raambekleding voor een lichtkoepel meten
- Meet de binnenmaat van de schacht (de opstand onder de koepel) in millimeters, in beide richtingen.
- Meet elke zijde op drie punten en neem de kleinste maat; schachten zijn niet altijd haaks.
- Meet de diepte van de schacht en bepaal op welke hoogte je de zonwering wilt plaatsen.
- Kijk of de koepel open kan voor ventilatie: de zonwering mag het openingsmechanisme niet hinderen.
- Noteer of je bij het plafond stroom hebt, als je elektrische bediening overweegt.
Voor ronde of piramidevormige koepels zijn de mogelijkheden beperkter; vraag dan advies aan een aanbieder. Algemene meettips vind je bij meten en inmeten.
Wat kost raambekleding voor een lichtkoepel?
Een plissé kost indicatief €100 tot €500 per raam. Horizontaal gespannen systemen voor een lichtkoepel zijn maatwerk; de prijs hangt af van de afmeting, de stof en het spansysteem. Een honingraatgordijn is duurder dan een gewoon plissé, en elektrische bediening komt er indicatief €375 tot €750 bij. Let op: ISDE-subsidie geldt niet voor raamdecoratie of binnenzonwering. Maatwerk valt bovendien buiten het herroepingsrecht van 14 dagen.
Voordelen binnenzonwering
- Minder hitte en fel licht in de zomer
- Minder warmteverlies in de winter, vooral met honingraat
- Verduisterend mogelijk, handig boven een slaapkamer
- Elektrisch en automatisch te bedienen
Nadelen
- Houdt minder warmte tegen dan buitenzonwering
- Maatwerk: exact meten is belangrijk
- Hoge koepels vragen een stang of motor
Waar zit je lichtkoepel?
Welke zonwering je kiest, hangt ook af van de ruimte onder de koepel:
- Overloop of trapgat: hier draait het vooral om warmte. Een lichtdoorlatend honingraatgordijn houdt hitte tegen en laat toch daglicht door.
- Slaapkamer of zolderkamer: kies een verduisterende uitvoering, zodat je in de zomer niet om vijf uur 's ochtends wakker wordt van het licht.
- Badkamer: kies een stof die tegen vocht kan en zorg dat de koepel nog open kan om te ventileren.
- Aanbouw of keuken: bij een grote of langgerekte koepel boven een eettafel is elektrische bediening met sensor prettig, omdat de zon daar een groot deel van de dag op staat.
Onderhoud
Stof in de plooien of cellen vermindert op den duur de isolerende werking. Stofzuig een honingraatgordijn daarom af en toe voorzichtig met een zachte borstel op de laagste stand. Een plissé neem je af met een plumeau of een licht vochtige doek. Omdat een lichtkoepel hoog zit, is het handig om dit te combineren met het schoonmaken van de koepel zelf.
Lichtkoepel of dakraam?
Een lichtkoepel is iets anders dan een schuin dakraam. Voor een dakraam gebruik je rolgordijnen of plissé met zijgeleiders die op het raamtype en de maatcode zijn afgestemd. Heb je zo'n raam, kijk dan bij raamdecoratie voor dakramen. Meer over hitte buiten houden en warmte binnen houden lees je op energie en isolatie.
Veelgestelde vragen
Wat is de beste zonwering voor een lichtkoepel?
Buitenzonwering houdt de meeste warmte tegen, maar is niet voor elke koepel leverbaar. Binnen is een horizontaal gespannen plissé of honingraatgordijn de gangbare oplossing. Honingraat isoleert het best: tot 78% minder warmteopname in de zomer volgens Fraunhofer-onderzoek.
Zakt een plissé in een lichtkoepel niet door?
Nee, niet als het horizontaal gespannen is. Spandraden van hoek tot hoek houden de stof op spanning, zodat het plissé vlak blijft in elke stand.
Kan zonwering voor een lichtkoepel elektrisch?
Ja. Er zijn motoren op een oplaadbare batterij, op 230V en bij sommige systemen op zonne-energie. Met een zon- of temperatuursensor sluit de zonwering automatisch op warme dagen. Reken op een indicatieve meerprijs van €375 tot €750.
Krijg ik subsidie op zonwering voor een lichtkoepel?
Nee. De ISDE-subsidie geldt voor glas-, kozijn-, deur-, dak-, vloer- en gevelisolatie, niet voor raamdecoratie of binnenzonwering.